Wydrukuj tę stronę
10 styczeń 2017

Zbyt młode na żony

Problem małżeństw nieletnich na Bliskim Wschodzie i Afryce Północnej

Małżeństwo nieletnich to problem, który dotyczy wielu krajów świata. Szacuje się, że ok. 700 milionów kobiet żyje aktualnie w związkach, które zostały zawarte przed osiągnięciem przez nie osiemnastego roku życia. W krajach rozwijanych się 1 na 3 panny młode nie osiągnęła progu pełnoletności.

Na Bliskim Wschodzie i Afryce Północnej szacuje się, że problem dotyczy 1 na 5 dziewczyn. Największy odsetek tego typy małżeństw występuje w Jemenie (32%) a najmniejszy w Algierii (2%).

Powody takiego stanu rzeczy są różnorakie: od wysokiego odsetka ubóstwa, poprzez nierówność płci, po niedostateczne wykształcenie kobiet. Problem nasilił się po wybuchu wojny w Syrii, kiedy tysiące uchodźców musiało opuścić swoje domy. Takie rozwiązanie ma pomóc rodzinie ekonomicznie, uchronić córki przed przemocą seksualną, a rodzinę nie pozbawić honoru. Według szacunków, ok. 30% małżeństw wśród uchodźców z Syrii przebywających w Jordanii ma pannę młodą poniżej 18 roku życia. Państwo Islamskie wykorzystuje przymusowe małżeństwa z nieletnimi jako część kampanii wojennej. Szczególnie pod tym względem narażeni są Jezydzi.

Przykłady krajów:

  • Egipt – ok. 17% odsetek ten powoli spada, małżeństwa ciągle mają miejsce głównie na obszarach wiejskich. Egipt boryka się z różnymi problemami m.in. brakami w edukacji (13% dziewczynek i 3% chłopców w wieku 10-29 lat nigdy nie chodziło do szkoły). 92% kobiet poddawanych jest obrzezaniu. Zdarza się również, że mężczyźni z krajów Zatoki kupują ubogie egipskie dziewczynki w charakterze tymczasowych żon lub do pracy przymusowej. W 2008 roku została wprowadzona ustalająca minimalny wiek do zawarcia małżeństwa na 18 lat. W okresie 2013-2014 została wprowadzona Krajowa Strategia Zapobiegania Małżeństw Dzieci, ale ma ona na celu ograniczenie instytucji małżeństw tymczasowych, będących ukrytą formą prostytucji.
  • Iran – ok. 17% ale wiele urodzeń kobiet nie jest zarejestrowanych. Według Stowarzyszenia Praw Dziecka, w okresie 2006-2009 liczba małżeństw z nieletnią wzrosła o 30%. Według prawa wiek minimalny to 13 lat dla dziewczynki i 15 lat dla chłopca, z zastrzeżeniem, że jeśli kandydaci do stanu małżeńskiego są młodsi, to wystarczy zgoda ojca.
  • Irak – tutaj dane są niepełne, według danych UNICEF-u to problem 1 na 5 Irakijek. Liczba ta z biegiem czasu rośnie. Według ustawy wiek minimalny to 18 lat, kobieta może wyjść za mąż w wieku 15 lat za zgodą ojca, jednak z powodu niestabilności w kraju ciężko to prawo respektować.
  • Jordania – ok. 8%, dramatycznie wzrasta szczególnie wśród syryjskiej imigracji (ok.1/3). Ubogie rodziny decydują się na ślub nieletniej córki, aby odciążyć się finansowo. Według ustawy wiek minimalny to 18 lat, jednak za zgodą 2 sędziów dopuszczalne są śluby młodszych osób.
  • Liban – oficjalne dane to 6%, odsetek zwiększył się wraz z przybyciem syryjskich uchodźców. Nie ma jednolitego prawa - różne wspólnoty mają odmienny wiek minimalny.
  • Maroko – ok. 16%, od 2004 roku zwiększono wiek minimalny z 15 lat do 18 dla dziewcząt i chłopców. Jednak sędziowie mogę zezwolić na małżeństwa młodych osób. W marcu 2012 roku głośnym echem odbiła się sprawa 16-letniej Aminy Filali, która popełniła samobójstwo po tym, jak została zmuszona do poślubienia swojego gwałciciela. Do 2014 roku w marokańskim prawie obowiązywał artykuł, który pozwalał gwałcicielowi uniknąć kary, jeśli poślubi swoją ofiarę bez względu na to, ile ma lat.
  • Palestyna – ok. 21%
  • Sudan ok. 33%
  • Syria – oficjalne dane - 13%, jednak konflikt doprowadził do drastycznego wzrostu. Oficjalna ustawa pozwala na ślub 17 latki z 18 latkiem, ale z powodu wojny brak dokładnych statystyk, na podstawie danych z obozów dla uchodźców wiadomo, że śluby nieletnich są coraz powszechniejsze i mają na celu uchronienie dziewczynki przed przemocą seksualną.
  • Turcja – ok. 14%, lecz większość takich małżeństw nie jest rejestrowana i odbywa się jako ceremonia religijna. Od 2002 roku wiek minimalny do zawarcia małżeństwa wynosi 17 lat. W szczególnych okolicznościach sąd może zezwolić na małżeństwa osób o rok młodszych.
  • Jemen – ok. 32%, w 2009 roku próbowano wprowadzić wiek minimalny na 17 lat, ustawa jednak nie weszła w życie.

Na podstawie: http://www.girlsnotbrides.org/

 

Karolina Olszowska